Khẳng định tính tất yếu
Đổi mới là đòi hỏi của đất nước; là đặc tính của cách mạng, nhất là cách mạng xã hội chủ nghĩa; là bản chất sâu xa của chủ nghĩa Mác - Lênin; là xu thế tất yếu của thời đại. Tinh thần của Lênin là hãy chọn một con đường khác để đi tới đích, nếu con đường cũ, trong một thời gian nhất định nào đó, xem ra không thích hợp nữa, không theo được nữa.
Theo Bác Hồ, cách mạng là phá cái cũ đổi ra cái mới, phá cái xấu đổi ra cái tốt; phải giải quyết những vấn đề thực tế, những mâu thuẫn của sự vật. Người chỉ rõ, xã hội ngày càng phát triển, tình hình khách quan thay đổi hàng giờ hàng phút. Nếu ta không tỉnh táo, bản lĩnh, bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, nhất định ta sẽ không theo kịp tình thế, sẽ bị bỏ rơi, bị các bạn tỉnh táo, nhanh nhẹn hơn vượt đi trước.
Chặng đường 40 năm Đổi mới là một giai đoạn lịch sử quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về mọi mặt của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Đổi mới mang tầm vóc và ý nghĩa cách mạng sâu sắc, là quá trình cải biến triệt để chống lại những cái gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi, thắng bần cùng, lạc hậu, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Hai từ “Đổi mới” mang lại ý nghĩa lớn, vì nó giúp “phá rào”, “cởi trói” tư duy, tìm lối ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh, giải phóng sức sản xuất; nhìn lại chính mình và nhìn ra thế giới. Chúng ta không “cải cách” hay “cải tổ” mà đổi mới, đi lên từ thực tiễn và từ trí tuệ, bản lĩnh, bản sắc, hồn cốt, tâm hồn, tinh thần Việt Nam; là “Made by Việt Nam”. Đó là cách chúng ta thực hiện để sinh tồn, thích ứng nhu cầu đời sống và phát triển, vượt qua cơn chấn động chính trị chưa từng có trong thế kỷ XX và cả đại dịch, bão lũ... Đổi mới là một thước đo, phương thức sàng lọc đội ngũ cán bộ, đồng thời để Đảng hiểu dân hơn, tin dân hơn và gắn bó mật thiết với nhân dân hơn.
Đảng ta bước vào Đổi mới với một thái độ nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật. Điều đó giúp Đảng đánh giá đúng mức những thành tựu, khuyết điểm, phân tích sâu sắc những nguyên nhân chủ quan của những sai lầm; thấy đúng và thấy hết sự thật, thấy những nhân tố mới để phát huy, những sai lầm để sửa chữa, những cản lực để phá bỏ; nhận chân cái thiện và cái ác, nhằm động viên tinh thần cách mạng, tính năng động, sáng tạo và lực lượng, khả năng vô tận của “ông chủ” nhân dân để đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đem lại mức sống vật chất và tinh thần ngày càng cao cho nhân dân, đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng đất nước, hòa cùng nhịp bước với thời đại.
Nhờ thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, Đảng ta trưởng thành vượt bậc về chính trị, tư tưởng, đạo đức và tổ chức. Qua mỗi nhiệm kỳ đại hội, năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, các tổ chức Đảng và đảng viên ngày càng được nâng cao. Nhận thức của Đảng trên nhiều lĩnh vực phản ánh quan niệm mới về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Việt Nam ngày càng sáng rõ hơn, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn đất nước, đúng quy luật khách quan, thuận lòng dân, hợp với xu thế của thời đại.
Đổi mới là một phương thức để khẳng định tính tất yếu đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta. Đổi mới không phải là thay đổi mục tiêu xã hội chủ nghĩa, mà làm cho mục tiêu ấy được thực hiện có kết quả bằng những quan niệm đúng đắn về chủ nghĩa xã hội, bằng những hình thức, bước đi, biện pháp thích hợp với phương châm “dĩ bất biến ứng vạn biến”. Đổi mới là một phương cách để bổ sung, phát triển và từng bước hoàn thiện lý luận đã đạt được, đường lối đúng đắn đã được xác định là "độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội" - điểm cốt yếu trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh.
Ý Đảng, lòng dân gắn kết ngày càng bền chặt
Đổi mới giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, nhận thức tư tưởng Hồ Chí Minh để cùng với lý luận về đường lối Đổi mới trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Đổi mới đã mang lại cho dân tộc ta, đất nước ta một diện mạo mới, thế đứng mới trong bức tranh của khu vực và quốc tế. Đổi mới đã xác định được Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Dưới ánh sáng của Cương lĩnh, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn so với những năm trước Đổi mới, trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Đảng ta khẳng định: Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay. Trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, khó dự báo, Cương lĩnh của Đảng tiếp tục là ngọn cờ tư tưởng, ngọn cờ chiến đấu, ngọn cờ quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tư duy về ba đột phá chiến lược, trong đó nâng cao chất lượng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của Đảng ta. Gắn với đó là đẩy mạnh xác lập mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam với ba trụ cột nền tảng: Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Xét tận ngọn ngành, ý nghĩa và giá trị của đường lối Đổi mới nằm ở nhận thức và hành động về văn hóa và con người. Đây là vấn đề gốc, nền tảng, cốt lõi vì Đổi mới là văn hóa, văn hóa là đổi mới; mọi việc đều do người làm ra, trong đó nhân dân đóng vai trò là chủ thể, trung tâm. Đảng nhận thức rõ quan hệ văn hóa và phát triển, nghĩa là thống nhất giữa hiện đại hóa, tăng trưởng, đột phá về khoa học công nghệ, xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh với tiến bộ xã hội, tức là một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, bình đẳng, hạnh phúc, phúc lợi xã hội và sinh thái nhân văn. Lý luận về đường lối Đổi mới đã đưa văn hóa vào bên trong sự phát triển, coi văn hóa là động lực, là mục tiêu, là chìa khóa, nguồn lực nội sinh quan trọng, nền tảng của phát triển.
Giá trị thực tiễn của đường lối Đổi mới rất rõ ràng. Từ chỗ thiếu đói, nước ta trở thành nước xuất khẩu gạo nhất nhì thế giới; tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân 6,2%/năm; năm 2025 đạt 8,02%. Chỉ số hạnh phúc, chỉ số phát triển con người Việt Nam được cải thiện và nâng lên. Chính sách xóa đói, giảm nghèo, tăng giàu, nhà ở xã hội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều năm 2025 còn khoảng 1,1%. Chính sách an sinh xã hội ổn định và phát triển...
Về chính sách đối ngoại, chúng ta nhận rõ thế giới đa cực và nhất quán đường lối đối ngoại đa dạng hóa, đa phương hóa trên cơ sở độc lập, tự chủ về chiến lược, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Tuyên ngôn về đường lối đối ngoại của chúng ta được khẳng định: Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Nhờ chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, chúng ta vươn ra thế giới, có quan hệ ngoại giao với 195 nước, gồm tất cả các nước thành viên của Liên hợp quốc; có 14 nước là đối tác chiến lược toàn diện, trong đó có tất cả các nước là Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Đổi mới giúp thế và lực của Việt Nam tăng lên đáng kể. Chúng ta không chỉ giữ một vị trí quan trọng trong lòng bè bạn quốc tế, mà còn là một điểm sáng trong bức tranh toàn cầu nhiều khó khăn, thách thức. Mỗi một nhiệm kỳ đại hội Đảng mang lại niềm tin, hy vọng và quyết tâm, sinh khí mới, sinh lực mới, ý Đảng - lòng dân gắn kết ngày càng bền chặt. Đó là ý nghĩa, giá trị lớn nhất của Đổi mới, vì niềm tin và lòng dân, sức dân, trí dân, ý dân, quyền dân dưới sự lãnh đạo của Đảng là cội nguồn sâu xa của mọi thắng lợi.